Hoorns Hoorn en de Eenhoorn (15)

Hoewel het aantal gepolichromeerde eenhoorns niet groot is en er weinig gekleurde tekeningen bestaan ⁴⁵) is het aantal groot genoeg om te constateren, dat Hoorns eenhoorn rood is, de kleur van het lijden. Of men hierin, na de witte eenhoorns van bisschop George van Egmond, een verlegging mag zien van Rooms naar Calvinistisch accent? De witte eenhoorn, symbool van reinheid en kuisheid, is meer typisch voor geloofsvoorstellingen waarin ook de Moeder Gods sterk betrokken is, terwijl de eenhoorn in de kleur van lijden en martelaarschap wel in het bijzonder moet hebben gesproken tot de kerk der reformatie.

Aanpassing aan de gevoelens van en de verhoudingen na de reformatie heeft het stadbestuur niet noodzakelijk geacht met betrekking tot het geheimzegel. Misschien werd het wat minder gebruikt. En waar men algemeen bleef spreken van parochiekerk, Anthoniskerk en St. J ansgasthuis is het begrijpelijk dat zin voor traditie het geheim zegel lang heeft doen bewaren, zeker tot in de tweede helft van de 17e eeuw toe ⁴⁶).

Het wapen in de Franse tijd en tijdens het Koninkrijk. Besluit.
Het zegelstempel met het wapen van Lodewijk Napoleon binnen het randschrift "BURGEMEESTERSCHAP DER STAD HOORN" en het inktstempel met de Franse adelaar binnen het randschrift "LE MAIRE DE LA VILLE DE HOORN" plaatsen de stad in een satellietstaat en ten slotte binnen het Franse Keizerrijk. Met die inlijving werd het oude Hoornse wapen feitelijk gecasseerd.

De Franse tijd liet niet na zijn stijlkenmerk te drukken op het nieuwe stadszegel, dat misschien reeds tijdens de Bataafse Republiek werd gemaakt, doch met meer waarschijnlijkheid moet worden toegeschreven aan het stadsbestuur van na de herkrijging der onafhanklijkheid. Men gebruikt dan een nieuw randschrift: "SIGILLUM URBIS HORNAE". Daarbinnen wordt het wapen afgebeeld in het hartvormig schild met aan de punt een voluut, een traditie die wij reeds van 17e eeuwse gebeeldhouwde wapens kennen. Maar achter het wapen zit recht en stijf naar de manier van het Empire de eenhoorn.
Naar dit wapen moet de tekening gemaakt zijn, die burgemeester Van de Blocquerie ter illustratie van zijn beschrijving van het wapen insloot bij zijn brief van 16 februari 1815, toen hij de Hooge Raad van Adel de gegevens verstrekte waarnaar de stad in het bezit van haar oude wapen werd bevestigd ⁴⁹).

45) Blijkens het schilderij van I. van Ouwater van de Waag in het Westfries Museum was de eenhoorn op de Waag in 1784 rood geverfd.
Dit zegt overigens niets van de kleur in 1609.
Een kaartboek van het burgerweeshuis vertoont een tekening met een rode eenhoorn van vermoedelijk 1683 A.H.G. 917.
46) A.H.G. 318. Bij het contrazegel, b.v. tegen het secreet zegel van 11 augustus 1651, treft men het wapen van Hoorn aan zonder eenhoorn, binnen een krans van laurierbladen diam. 25 mm.
47) Westfries Museum G 244.
48) Westfries Museum G 240.
49) Een fel groene omlijsting van het schild zal voor de Hooge Raad van Adel reden te meer zijn geweest het in overeenstemming met heraldische gewoonten te brengen en het geheel in de stijl van die tijd te herzien.