Hoorn; functies en perspectieven (1) ¹)

Eerder verschenen in West-Frieslands Oud en Nieuw, 24e bundel, pagina 161-194.
Uitgave: Historisch Genootschap "Oud West-Friesland", 1957.

1. Inleiding ²)

Denen en "Eyderschen" (Holsteiners) hebben sinds het eind van de 13e eeuw de markt van Brugge van ossen voorzien. De handelsweg loopt dan door de Zuiderzee en binnenwateren; Westfriesland ligt dus in de route. De geregelde toestanden in Westfriesland na de verovering door de Hollandse graaf ontstaan, hebben er overproduktie van veeteeltprodukten mogelijk gemaakt en de Denen bereizen daarom Westfriesland ook voor inkoop van vee. Het buitendijkse deel van de Gouw aan de beschutte Hoornse Hop biedt de scheepvaart een goede haven, de landweg, welke over de Drechterland in twee delen scheidende dijk loopt (het tegenwoordige Keern) de veehandelaar een goede aanvoerweg (1) ³). Waar deze weg - nu het Grote Noord de Gouw bereikt, ontstaat de marktplaats, de tegenwoordige Kaasmarkt, met geringer oppervlak echter. Buitendijks, om de haven heen, ontwikkelt zich de stad, begin 14e eeuw met zekerheid genoemd. Daar staat ook de eerste kerk, die in 1323 4moet worden prijsgegeven door het afbrokkelen van land.

1) Dit artikel is een bewerking van een nota, door de Commissie voor de Sociaal-Wetenschappelijke Vraagstukken van de Provinciale Planologische Dienst van Noordholland uitgebracht aan het gemeentebestuur van Hoorn in 1953. Burgemeester en Wethouders zijn zo welwillend geweest hun toestemming te verlenen aan het bewerken van de nota tot een artikel voor dit jaarboek. Onderstaande beschouwingen, die dateren uit 1952, zijn overigens uitsluitend voor de persoonlijke verantwoording van de schrijver.
2) Literatuur:
J. E. van Dierendonck. Hoorn, van zee- tot landstad. 1948.
J. C. Kerkmeyer. De historische schoonheid van Hoorn. 1941.
P. Koster. Hoorn in de Middeleeuwen. 1929.
W. B. Petri. Overheidsbemoeiïngen met stedebouw tot aan den Vrede van Munster. 1913.
J. C. Ramaer. De middelpunten van bewoning in Nederland, voorheen en thans. In: Tijdschrift van het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap. 1921.
3) De cijfers tussen ( ) verwijzen naar de achter deze nota geplaatste genummerde aantekeningen.