Hoorn; functies en perspectieven (5)

Tabel 1: Inwonertallen van Hoorn en van Midden en Oostelijk Westfriesland 1800-1950 (C.B.S.)

Het is de vooruitgang in de landbouw (veehouderij) in Westfriesland, welke het herstel van Hoorn in de 19e eeuw mogelijk maakt. Het is ook de grote landbouwcrisis in het laatste kwart dier eeuw, welke aan deze opbloei van de stad een einde maakt. Immers de overwinning van de landbouwcrisis in het verzorgingsgebied neemt de vorm aan van een snelle ontwikkeling van de tuinbouw, tevoren een neventype van bedrijf, thans hoofdmiddel van bestaan, dank zij de aansluiting van Hoorn en van het omringende platteland op het spoorwegnet (sinds 1884/5), later ook op het moderne wegennet.

Deze overschakeling in het verzorgingsgebied betekent voor Hoorn functieverlies. De veehouderij neemt af en de zuivelprodukten worden meer en meer langs andere wegen afgezet dan vroeger. Daardoor vermindert de betekenis van de vee- en zuivelmarkten te Hoorn en van de op die markten steunende handel. Weliswaar brengt de tuinbouw nieuwe afzetorganisaties voort (de veilingen), maar deze komen tot stand temidden van de produktiegebieden, dat wil zeggen op het platteland, buiten Hoorn.

1) Ontleend aan bijlage I van het Rapport der Provinciale Commissie ter bestudering van de gemeentelijke indeling van Noordholland I. blz. 322 e.v.