Hoorn, West-Friesland en de Markerwaard (10/10)

Het eerste grote dijkvak van de Markerwaard, dat daarna zal worden gemaakt, is de noordoostelijke dijk tussen Lelystad en Enkhuizen, die het meest aan storm is blootgesteld, daarop volgt in het dan rustiger water achter die dijk de aanleg van de andere dijken.
Enkhuizen wordt dus de eerste stad van Westfriesland, die de opleving als gevolg van de inpoldering zal ondervinden. Daarna komt Hoorn aan de beurt.

Er is thans voor de bouw van de dijken, bruggen, sluizen en gemalen een werkplan voor 11 jaar, dat, als de omstandigheden dit gewenst maken, kan worden ingekort. Als tijdstip voor het droogvallen van de Markerwaard is dus voorlopig te denken aan 1967.
Daarna volgt de inpoldering van het kleinere Zuidelijk Flevoland. Het zal dus tenminste tot ± 1980 duren, vóórdat alle Zuiderzeepolders in cultuur gebracht zijn, en nog langer, vóórdat zij tot volle ontwikkeling zijn gekomen.

Ofschoon de geschetste grondslagen voor de indeling van het nieuwe poldergebied bevorderlijk zijn voor de ontwikkeling daarvan tot integrerend deel van Nederland, neemt dit niet weg, dat er voorlopig overgangstoestanden zijn te verwachten. De eerste jaren zal ook de dagelijkse verzorging geheel of grotendeels van het oude land uitgaan. En daarop zal wellicht een tijd volgen van een overmatige neiging van de polderbevolking tot onafhankelijkheid van dit oude land, voortkomend uit een soort polderchauvinisme, dat op zichzelf in de kolonisatieperiode begrijpelijk en ook niet verkeerd is, doch dat blijkens de ervaringen in de oudere polders van het oude land met de jaren vanzelf wel wat zal luwen, zij het ook, dat daarmede een paar generaties gemoeid zullen zijn. De aangeduide beginselen kunnen er echter toe bijdragen, dat de voorwaarden voor de beoogde doelmatige verdeling van de verzorgende functies over de verschillende kernen in het oude en nieuwe land aanwezig zullen zijn en dat deze verdeling dus op de duur inderdaad kan ontstaan.

Ook het bedrijfsleven van het oude land dient dan echter hiertoe, het zijne bij te dragen door open te staan voor nieuwe inzichten en te voldoen aan de eisen, die het welvarende, modern geoutilleerde nieuwe land stelt, door te tonen een zelfde energie en voortvarendheid te bezitten als dit nieuwe land. Het oude land moet wat waardevols kunnen bieden, niet alleen willen profiteren. De ligging nabij de toegangswegen naar de Markerwaard kan ook om deze reden voor Hoorn en voor de andere Westfriese en Noordhollandse steden als een economisch belang worden beschouwd.

Het is niet gemakkelijk er zich een duidelijke voorstelling van te maken, hoe ons land er niet alleen landschappelijk, doch ook economisch en sociaal, over 20, 30, 40 jaar uit zal zien, als alle Zuiderzeepolders droog, in cultuur gebracht en bevolkt zijn, als het verkeer over nieuwe goede verbindingen tussen het westen en oosten en het noorden en zuiden van ons land beschikt en als in het centrum van Nederland in plaats van de nu nog bestaande watervlakte niet alleen een uitgestrekt nieuw agrarisch land met goed ingerichte, aantrekkelijke landbouwdorpen is gekomen, maar ook nieuwe moderne steden met aantrekkelijke woonwijken en winkelcentra, doelmatig ingerichte industrieterreinen en de nodige recreatiemogelijkheden zijn verrezen. Wel is reeds duidelijk, dat daardoor voor Nederland belangrijke nieuwe ontwikkelingsmogelijkheden zullen ontstaan, die - mits goed gebruikt - tot een grotere algemene welvaart kunnen bijdragen.

Ir. ELZE F. VAN DER BAN